Alpler-19

“The Alps” (Alpler) bölümü, bu dağ sırasının yamaç paraşütü için hem bir oyun alanı hem de karmaşık bir meteorolojik sistem olarak özelliklerini detaylandırmaktadır.

Alpler’in Oluşumu ve Coğrafyası

• Alpler, “tarih öncesi bir kafa kafaya çarpışmanın” mirasıdır ve dev buz akıntıları tarafından şekillendirilmiştir.

• Avrupa Alpleri, İsviçre, Avusturya, İtalya, Fransa, Almanya ve Slovenya olmak üzere altı ülkeye yayılmıştır.

• Ana sırt (main ridge), Slovenya’dan güney Fransa kıyılarına kadar uzanır ve birçok yerde belirgin bir ulusal sınır görevi görür.

• Bu dağların çoğu ana sırtın güney tarafında yer alır. Oluşumu, Afrika plakasının Avrasya plakasını kuzeye doğru zorlamasıyla gerçekleşmiştir ve bu itme bugün hala devam etmektedir.

Önemli Uçuş Bölgeleri ve Rotalar

Alpler, dünyaca ünlü birçok uçuş merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:

• İsviçre’nin Wallis kantonundaki Fiesch ve Avusturya’nın Drautal bölgesindeki Greifenburg gibi uzun mesafeli XC (cross-country) başlangıç noktaları.

• Güneyde Dolomitler ve Annecy gibi meşhur uçuş bölgeleri.

• Zillertal ve Annecy Gölü çevresi, teknik beceri gerektiren klasik 50 km’lik rotalar sunar.

• Greifenburg, Fiesch ve Pinzgau vadisi ise genellikle 100-150 km’lik gidiş-dönüş rotaları için kullanılır.

• Gelişmekte olan XC pilotları için önerilen bazı mevkiler ve zamanlar şunlardır: Mart/Nisan aylarında Col de Bleyne (Fransa) veya Bassano (İtalya); Mayıs/Haziran’da Greifenburg (Avusturya) veya Annecy (Fransa); Temmuz/Ağustos’ta Fiesch (İsviçre) veya Feltre (İtalya); Eylül’de Dolomitler (İtalya) veya St André (Fransa).

Kuzey ve Güney Alpler’in Karşılaştırılması

Alpler’deki hava koşulları, kuzey ve güney yamaçları arasında belirgin farklılıklar gösterir:

• Kuzey Alpler:

    ◦ Avantajları: Kalkış alanlarının rüzgardan patlama olasılığı daha düşüktür. Daha uzun yaz günleri ve daha yüksek bulut tabanları, potansiyel olarak daha uzun XC uçuşları anlamına gelir.

    ◦ Dezavantajları: Daha fazla yağış, daha az güvenilir uçuş günü demektir. Vadi rüzgarları ters yamaçlar (leesides) oluşturabildiği için pilotların rota seçimlerinde daha dikkatli olmaları gerekir.

• Güney Alpler:

    ◦ Avantajları: Genellikle daha fazla uçulabilir gün vardır ve güneşli yamaçlarda düşük irtifada ters yamaç aktivitesi riski daha azdır.

    ◦ Dezavantajları: Vadi rüzgarları ve termallerin karışması nedeniyle kalkışlar daha erken saatlerde patlayabilir. Akdeniz’den gelen vadi rüzgarları, koşullar uygunsa daha fazla gök gürültülü fırtına üretebilir.

    ◦ Güney Alpler, kuzeye göre biraz daha sıcak ve kurak olma eğilimindedir (%7-10 daha az yağış alır).

Bölge Hassasiyeti ve Uçuş Stratejisi

• Genel olarak, kuzey yakasındaki daha yüksek rakımlı bölgeler hava koşullarına karşı daha hassastır ve istatistiksel olarak yağmur alma olasılıkları daha yüksektir.

• Bir bölgenin sunduğu panorama ne kadar büyükse, o bölgenin hava koşullarından etkilenme olasılığı da o kadar artar. Örneğin, 2,400 metrelik Dolomitler ve 725 metrelik Bassano kalkışları arasında önemli bir fark vardır; daha yüksek olan bölgede aşırı gelişim veya şiddetli rüzgarlar nedeniyle daha az uçuş günü yaşanması şaşırtıcı değildir.

• Serbest uçuş stratejisi olarak, pilotların “göçebe” bir yaklaşım benimsemesi, yani iyi koşulları bir yerden diğerine takip etmesi önerilir.

Avrupa Alpleri’nde Tipik Bir Gün

• Sabah 7: Doğuya bakan yamaçlar ilk güneş ışığını alır ve sığ bir esinti yüksek meralarda dolaşmaya başlar.

• Sabah 10: Güneş ışınları vadi tabanına ulaşarak köyleri ve alçak meraları ısıtır. Bu, termal gelişimin başlaması için hayati öneme sahiptir. Isınan hava, tetiklenme noktasına doğru hareket eder ve dağın pençesinden kurtularak yükselmeye başlar.

• Akşam 10: Alpler, gün batımından sonraya kadar “nefes almaya” devam eder. Soğuk hava akışı güçlenir ve sistem çökene kadar günün son sıcak hava kütlelerini yukarı iter. Döngü tamamlanır ve soğuk, yoğun katabatik rüzgar bir kez daha Alpler’den dışarı akar.

Alp Launch (Alp Kalkışı)

Alp kalkışı, dağlık bölgelere özgü bir kalkış tekniğidir. Bu bölgeler, hafif anabatik (yamaç yukarı) rüzgarlara sahip olabileceği gibi, güçlü termik aktivite, hatta arka rüzgarlarla pilotları zorlayabilir. Bu nedenle, doğru tekniğin uygulanması ve anlık koşullara hakimiyet büyük önem taşır.

Atmosfer-20