Yamaç Paraşütü “4’e-90” Kuralı-6

Bu bölüm, yamaç paraşütünde verimli termik dönüşleri için temel bir kural olan “4’e-90” kuralını ve bu kuralın arkasındaki mantığı açıklamaktadır.

“4’e-90” Kuralı Nedir?

Bu kural, temel olarak bir dönüş hızı ölçütüdür. Kurala göre, bir termik içinde daire çizerken her 90 derecelik dönüş yaklaşık dört saniyede tamamlanmalıdır. Bu, tam bir 360 derecelik dönüşün istikrarlı bir şekilde 16 saniye sürmesi gerektiği anlamına gelir.

Bu kural, pilotlara ne kadar dar dönmeleri gerektiği gibi soyut bir ölçüt yerine, doğrudan ve uygulanabilir bir yöntem sunar. Amaç, mesafeyi değil, zamanı kullanarak doğru dönüş yarıçapını yakalamaktır.

Termiğe Girişte Kuralın Uygulanışı

Termiğe ilk girişte bu kuralda küçük bir değişiklik vardır. Daha akıcı ve verimli bir giriş için:

• Dönüşün ilk 90 derecesi yaklaşık beş saniyede tamamlanmalıdır.

• Sonraki her 90 derecelik dilim ise dört saniyede tamamlanmalıdır.

İlk çeyreğin daha yavaş olmasının sebebi, ani ve keskin yön değişikliklerinin verimsiz olması ve irtifa kaybına neden olan “sarkaç hareketine” (swing-through) yol açmasıdır. Daha yavaş bir başlangıç, bu enerji kaybını önler ve akıcılığı korur.

Bu Kural Neden İşe Yarar?

Kuralın işe yaramasının ardındaki temel fikir, optimum dönüş oranını bulmaktır. Bu, kanadın batış oranı (sink rate) ile dönüşün darlığı arasında bir denge kurar.

• Çok Geniş Dönmenin Sakıncası: Pilotların yaptığı en yaygın hatalardan biri çok geniş dönmektir. Bu, pilotun tırmanışın içine girip çıkmasına neden olur, bu da verimsizdir ve irtifa kaybettirir.

• Çok Dar Dönmenin Sakıncası: Çok dik bir açıyla çok dar dönmek de kanadın batış oranını önemli ölçüde artırır. Mevcut kaldırıcı bu batış oranını telafi edemiyorsa, pilot yine irtifa kaybeder.

• Optimum Denge: “4’e-90” kuralı, modern, ortalama büyüklükteki bir kanat için bu iki aşırılık arasındaki tatlı noktayı temsil eder. Bu hız, cezalandırıcı bir batış oranı yaratmadan mümkün olan en dar dönüşü sağlar. Bu, pilotun dönüş dairesini (“fincan tabağı”) termiğin (“tabak”) içine, özellikle de çekirdeğine sığdırmasına olanak tanır.

Kuralın İstisnası

Bu kuralın her zaman uygulanması gerekmeyebilir. Kuralın pek yardımcı olmadığı tek durum, tırmanışın geniş ve tekdüze (uniform) olduğu zamandır. Bu tür termallerde, herhangi bir artış olmaksızın içinde kalmak yeterince kolaydır. Bu durum genellikle günün sonunda veya çekirdekleri birbirinden uzak olan geniş tırmanışlarda meydana gelir. Bu gibi durumlarda, sürekli olarak dar çizgiler aramak yerine rahatlamak ve diğer pilotların oluşturduğu akıcı döngüye katılmak daha iyidir.

Haritalama:Çekirdeğe odaklanmak-7