Yarışmalarda Güvenlik Tartışması

Kaynak:cloudbase mayhame podcast, https://www.cloudbasemayhem.com/256-chrigel-maurer-and-the-safety-debate/

Bu ses kaydı, Brezilya’daki Dünya Şampiyonası’nda meydana gelen ölümcül bir kaza sonrası sosyal medyada yoğunlaşan yamaç paraşütü güvenliği tartışması üzerine acil bir bölüm olarak sunulmuştur. Creel ve Gavin, bu tartışmayı, rekabetçi yamaç paraşütündeki riskleri ve olası çözümleri ele almaktadırlar.

İşte kaynaklarda yer alan temel konuların ve önerilerin özeti:

Güvenlik Tartışması ve Tarihsel Döngüler

• Tartışma, Brezilya’daki ölümcül bir kaza sonucu alevlenmiş ve sivil havacılık kuruluşlarında istifa çağrılarına neden olmuştur.

• Yamaç paraşütü sporunda güvenlik, performans ile dalgalar halinde ilerlemektedir. Örneğin, Peter kazası, açık sınıfın (open class) yasaklanmasına ve CCC sınıfının (Competition Class Category) geliştirilmesine yol açmıştır.

• Creel, 1998’de başladığında en tehlikeli dönemin (1995-1996) geride kaldığını belirtir, ancak 2008-2009’da en yüksek hızları 75-80 km/saat geçen kanatların yapıldığını hatırlatmaktadır.

• CCC kuralı, kabulü zor olsa da, en yüksek hızı ve kaza sayısını azaltmak için önemli görülmüştür.

Pilot Deneyimi, Stresi ve Eğitimi

• Creel, CCC kanatlarla uçarken zamanının %40’ında stresli, %50’sinde iyi ve %10’unda ise gerçekten stresli (becerilerinin ve keyfinin sınırında) hissettiğini belirtmektedir. Bu stresli uçuş yüzdesinin azaltılması, rekabetten daha fazla keyif almak için gereklidir.

• Yarışmalarda insan doğası gereği “aptal” hale gelebilmektedir; rekabet sırasında ego ve yarışma isteği kişisel güvenliği gölgede bırakır. Creel, zorlu rekabette kendisinin de kendisi gibi olmadığını bilmektedir.

• Yarışmacı pilotların, özellikle CCC veya iki hatlı C kanatlarla uçuyorsa, yeterli antrenman yapmadığı görülmektedir; birçoğu kanadı alır, yarışır ve bir sonraki yarışa kadar kaldırır.

• Creel, daha fazla pratik yapılmasını önermektedir: Donanım (kanat, kuşam, enstrüman) üzerinde daha fazla pratik gerekir. Yüksek hızlı büyük kapanmaların ardından tam stall (full stall) yapma ve kaza sonucu oluşan kordonları (cravat) açma pratiği bir zorunluluktur ve bu, pilotta daha iyi bir his yaratır. Bu tür SIV eğitimleri için ek gün, organizasyon ve göl üzerinde bir yer gereklidir.

• Gelecekte, rekabete katılacak pilotlar için deneyim ve eğitimi zorunlu kılacak kurallara ihtiyaç duyulabilir.

Güvenlik ve Organizatör Sorumluluğu

• Gavin ve Martin Sheiel gibi organizatörler, güvenlik sorumluluğunun giderek artan bir şekilde organizatörlere yüklenmesinden rahatsızdırlar. Gavin, pilotun her zaman komutada olan kişi (pilot in command) olduğunu ve sorumluluğu alması gerektiğini düşünmektedir.

• Çok fazla kuralın, organizatörleri sadece güvenli (yani sıkıcı) koşullarda yarış düzenlemeye iteceği veya daha az yarış düzenleneceği endişesi vardır.

• Gavin, tehlikeli sporlarda (F1, motokros) ölümcül kazalar olsa bile her şeyi durdurma eğilimi olmadığını belirterek, zorlu günlerde uçuşu tamamen kapatmaya şiddetle karşı çıkmaktadır. Yetenekli pilotlar (Simone gibi) bu koşulları güvenli bir şekilde idare edebilir, dolayısıyla kararın bireysel pilota ait olması gerektiğini savunmaktadır.

Yamaç Paraşütü Sporunun Genel Riski

• Tartışmanın sadece yarışma kazalarına odaklanması eleştirilmektedir. Sporun genel olarak tehlikeli olduğu ve bu durumun göz ardı edildiği düşünülmektedir.

• İsviçre’de bir yıl içinde 39 ölüm vakası yaşandığı (çoğu rekreasyonel uçuşlarda) ve bu sayının “alışılmadık” olmadığı belirtilmektedir, bu da yamaç paraşütünün güvenli bir spor olmadığı gerçeğini göstermektedir.

• Uçuş okullarının yamaç paraşütünü “dünyanın en güvenli sporu” olarak göstermesi, yanlış bir zihniyetle (mindset) başlamaya neden olabilir.

Potansiyel Çözümler ve İlerlemeler

• Seçilim: Daha az deneyimli sporcuları elemek için World Cup (PWC) ve Dünya Şampiyonalarında daha sert seçilim kriterleri uygulanabilir.

• Kurallar ve Donanım: Organizatörler, zorlu koşullarda B-kanatları gibi daha kolay donanımların kullanılmasını zorunlu kılabilir (bu, pilotların birden fazla donanıma sahip olmasını gerektirir).

• İletişim ve Şeffaflık: Organizatörler, sporcularla daha fazla konuşmalı, sporcuların sorunlara daha fazla dahil olmasını sağlamalıdır. Organizatörler, yarışın zorluğunu baştan açıkça belirterek, pilotların daha fazla antrenman yapmasını ve risk alıp almayacaklarına karar vermesini sağlamalıdır (“Korkunç bir yarışa hoş geldiniz”).

• Hakem Komitesi (Marshals): Yarışa katılmayan pilotlardan oluşan bir hakem komitesi kurulabilir. Bu kişiler havada kalarak tehlikeli durumları daha iyi görebilir ve organizatörlere yardımcı olabilir, böylece anında net kararlar alınabilir.

• Teknoloji: Flymaster takip cihazları gibi araçlarla (Level 1, 2, 3) tehlike seviyelerini anonim olarak bildirme olanağı, pilotlar arasındaki “utanç” kültürünün aşılmasına yardımcı olmuştur.

Ekipman Gelişimi ve Üreticiler

• Üreticiler sürekli olarak performansta, güvenlikte ve ağırlıkta ilerleme kaydetmektedir, ancak verimliliğe (efficiency) yönelik baskı, bazı tavizleri (kompromisleri) beraberinde getirir.

• Yeni kuşamlar (harnesses) daha küçük sırt korumalarına (back protection) sahiptir ve hava korumalı (air protection) kuşam kullanan sporcular aceleyle hava yastıklarını şişirmeyebilir, bu da kendi güvenliklerinden feragat etmelerine neden olabilir.

• Yüksek performanslı ürüne herkesin ihtiyacı olduğunda, güvenlik konusunda dezavantaj oluşur, ancak performans konusunda kimse avantaj elde edemez çünkü herkes aynı ekipmanı kullanır.

• Creel, gelecekte üst düzey pilotlar, yarışmacılar, üreticiler ve organizatörler arasında daha büyük bir konuşma ve işbirliği olmasını ummaktadır. Bu, sorunları çözmede sporu daha güçlü hale getirecektir.

• İki hatlı kanatlar (two-liner gliders), uçuş sırasında daha fazla stabiliteye sahiptir, ancak bir kez kapanırlarsa, daha agresif ve dinamik hale gelirler ve üç hatlı kanatlara göre kullanımı daha zordur.